ေလထုႏွင့္ေလေၾကာင္းပညာ

ေလထု ႏွင့္ ေလေၾကာင္းပညာ
================
( ဒုတ္ိယ အႀကိမ္ ျပန္လည္ေဖာ္ျပျခင္း)

✴    ေလယာဥ္ပ်ံသည္ ေလထဲတြင္သြားေသာယာဥ္ျဖစ္
၏။ ေလကိုအမွီျပဳ၍ ပ်ံသန္းႏိုင္ျခင္းျဖစ္၏။ ေလမ႐ွိ
လ်ွင္ ေလယာဥ္ပ်ံဟူ၍ ေပၚေပါက္ မလာႏိုင္ ။သို႔ေသာ္
လူတို႔သည္ ေလေၾကာင္းစီးပြားလုပ္ငန္းနယ္ပယ္ႀကီး
( Aviation Industry ) ၏ အေျခခံအက်ဆံုးမွာ ' ေလ '
ျဖစ္ေၾကာင္းကို ေမ့ေလ်ာ့ထားတတ္ၾကသည္။ ေလယာဥ္မေပၚမီက ေ႐ွးဦးတီထြင္သူတို႔သည္ ေလကို
ေလ့လာစူးစမ္းၾကသည္။

✴     ေလသည္ ကမၻာေျမႀကီးကို ဝန္းရံပတ္ထားေသာ
ဓာတ္ေငြ႔ ေရာျဖစ္သည္။ ေလထု ( atmosphere ) ဟု
လည္းေခၚၾကသည္။ ေလဟုေခၚေသာ ဓာတ္ေငြ႔ေရာ
သည္ ကမၻာ့မ်က္ႏွာျပင္မွသည္ အာကာသအထိ ပ်ံႏွံေန
သည္။ ကမၻာ ပတ္လည္တြင္ ေလထုတည္တံ့ေနေအာင္
ကမၻာ့ဆြဲအားက ဆြဲငင္ထားသည္။ ေလတြင္ပါဝင္ေသာ
ဓာတ္ေငြ႔မ်ားသည္ လြတ္လပ္စြာေရြ႔လ်ား ေရာႁပြမ္းေန
ၾကသည္။ ဓာတ္ေငြ႔ ေမာ္လီက်ဴးမ်ားသည္ ေလထုကို
ျဖတိသန္းသြားေသာ ေနေရာင္ျခည္ ႏွင့္ ထိေတြ႔႐ိုက္
ခတ္မိေသာအခါတြင္ အေရာင္မ်ိဳးစံုျဖာထြက္သည္ ။
အျပာေရာင္သည္ အျခားအေရာင္မ်ားထက္ ပိုမိုအား
ေကာင္းသျဖင့္ မိုးေကာင္းကင္သည္ ျပာႏွမ္းေနရျခင္း
ျဖစ္၏။

✴     ေလထဲတြင္ အခ်ိဳးအစားအမ်ားဆံုး ပါဝင္ေသာ
အဓိကဓာတ္ေငြ႔ႏွစ္မ်ိဳးမွာ ႏိုက္ထ႐ိုဂ်င္ ႏွင့္
ေအာက္စီဂ်င္ ျဖစ္၏။ ႏိုက္ထ႐ိုဂ်င္ က ၇၈% ႏွင့္
ေအာက္စီဂ်င္ ၂၁% ပါဝင္သည္။ က်န္ ၁% တြင္
အာဂြန္က အမ်ားဆံုး ျဖစ္ၿပီး ေရေငြ႔ ၊ ကာဗြန္ဒိုင္
ေအာက္ဆိုက္ ၊ နီယြန္ ၊ ဟီလီယမ္ ၊ ခရစ္တြန္ ၊
ဟိုက္ဒ႐ိုဂ်င္ ၊ ဇီႏြန္ ႏွင့္ အိုဇုန္းဓာတ္ေငြ႔ တို႔က
အနည္းငယ္စီ ပါဝင္ၾကသည္ ။

✴      ေလထဲတြင္ ေရေငြ႔ပါဝင္ေၾကာင္း အထက္တြင္
ဆိုခဲ့၏။ ဤေရေငြ႔ ( Water vapour )သည္ မ်က္စိျဖင့္
မျမင္ႏိုင္ေသာ ဓာတ္ေငြ႔ အသြင္ျဖင့္ပါဝင္ေနျခင္းျဖစ္သု္။
ျမစ္ ၊ ေခ်ာင္း ၊ အင္းအိုင္ ၊ ပင္လယ္ ၊ သမုဒၵရာ တို႔မွ
ေရမ်ားအေငြ႔ျပန္ကာ ေလထုထဲေရာက္႐ွိေရာေႏွာသြား
ေသာေရေငြ႔ကို ေရေငြ႔စို ( moisture )ဟုေခၚသည္ ။
တစ္ဖန္ ေလထုထဲတြင္ ႐ွိေနေသာ ေရေငြ႔စို ပမာဏ ကို
စိုထိုင္းဆ ( humidity )ဟုေခၚသည္ ။ ေလထု၏ စိုထိုင္းဆသည္ ေလထု၏ အပူခ်ိန္ ၊ ေလထုတည္႐ွိ
ေသာေနရာႏွင့္ ရာသီဥတု အေပၚတြင္တည္မွီ၍
အနည္းအမ်ား ကြာျခားသည္ ။

✴      ေလသည္ အလြန္႔အလြန္ ေအးျမလာပါက
ေလထုတြင္ပါဝင္ေသာေရေငြ႔သည္ အလြန္ေသးငယ္
ေသာ ေရမႈန္ေရမႊား ( water droplets )  သို႔မဟုတ္​
ေရမႈန္ခဲ ( ice crystals ) အျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြားျပန္သု္။
ယင္းကို အခဲျဖစ္စဥ္ ( condensation )ဟု ေခၚသည္။
ဤျဖစ္စဥ္ ေပၚေပါက္ေစေသာ အပူခ်ိန္ကို ေရခဲမွတ္
( dew point ) ဟု ေခၚသည္။ ေလထု ႏွင့္ ဆက္စပ္
ေနေသာ အႏွီ႐ူပေဗဒဆိုင္ရာ အေၾကာင္းအခ်က္ႏွင့္
ေဝါဟာရ တို႔သည္ ေလေၾကာင္းပ်ံသန္းမႈတြင္ မိုးေလဝသ ( Meteorology )ဘာာသာရပ္ အျဖစ္ အက်ံဳးဝင္လာသည္ ။

ေလ၏ဂုဏ္သတၱိမ်ား
***************

✴      ေလယာဥ္ တည္ေဆာက္ရာတြင္ ေလ၏ဂုဏ္သတၱိကိုမွီၿပီး ပံုစံ ေရးဆြဲၾကရသည္ ။

✴     ပထမဂုဏ္သတၱိမွာ ' အေလးခ်ိန္ဖိအား႐ွိျခင္း '
ျဖစ္၏။ ေလသည္ အစိုင္အခဲႏွင့္ အရည္တို႔ထက္
မ်ားစြာ ေပါ့ပါးေသာေၾကာင့္ သူ႔တြင္ အေလးခ်ိန္႐ွိသည္
ကို သတိမျပဳမိၾကေခ်။ ေလတြင္ အေလးခ်ိန္႐ွိပံုကို
႐ိုးစင္းလြယ္ကူေသာ နည္းျဖင္္ျပသႏိုင္သည္ ။
ပုလင္းတစ္ပုလင္းထဲမွ ေလကို ေလစုပ္စက္ျဖင့္ စုပ္ယူ
ကာ အဖံုးကိုလံုေအာင္ပိတ္ၿပီး အေလးခ်ိန္ခ်ိန္ပါ ။
ထို႔ေနာက္ အဖံုးဖြင့္၍ ေလျပန္ဝင္ေစၿပီး ထပ္မံခ်ိန္ပါ ။
ပထမ အေလးခ်ိန္ထက္ တိုးလာသည္ ။
ျခားနားေသာ အေလးခ်ိန္မွာ ေလ၏ အေလးခ်ိန္ျဖစ္၏။

✴     တစ္ဖန္ ေလတြင္ဖိအား႐ွိျပန္သည္ ။
ဖိအား႐ွိျခင္းမွာ အေလးခ်ိန္ေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ ။
ဖိအား႐ွိေၾကာင္းကိုလည္း လြယ္ကူစြာစမ္းသပ္ျပႏိုင္သု္။
ေဖ်ာ္ရည္ခြက္ထဲကို စကၠဴ  က်ဴ႐ိုးတံ စိုက္ထည့္ထား
လ်ွင္ ေဖ်ာ္ရည္မ်က္ႏွာျပင္သည္ နဂိုအတိုင္းပင္႐ွိေန၏။
က်ဴ႐ိုးတံ ကို ပါးစပ္ျဖင့္စုပ္ေသာ္ ေဖ်ာ္ရည္သည္ က်ဴ႐ိုး
တံ အတိုင္းတက္လာ၏။ သာမန္အားျဖင့္ ေဖ်ာ္ရည္ကို
စုပ္ယူသည္ဟု ထင္မွတ္ၾက၏ ။ အမွန္တကယ္ မွာ
က်ဴ႐ိုးတံ ထဲ႐ွိ ေလကို စုပ္ယူလိုက္ျခင္းျဖစ္သည္ ။

✴     ထို႔ေၾကာင့္ က်ဴ႐ိုးတံ ထဲတြင္ ေလဟာနယ္ျဖစ္
သြား၍ ေလဖိအားက်သြားသည္။ ထိုအခါ က်ဴ႐ိုးတံ
အျပင္ဘက္ေဖ်ာ္ရည္ မ်က္ႏွာျပင္ ေပၚဖိေနေသာ ေလဖိ
အားက မ်ားသြားသည္။ ဖိအားမ်ားေသာေလကဖိလိုက္
သျဖင့္ ဖိအားနည္းေသာ က်ဴ႐ိုးတံ တေလ်ွာက္ ေဖ်ာ္ရည္ တက္လိုက္လာျခင္းျဖစ္သည္ ။ ေလကိုစုပ္
မယူမိက က်ဴ႐ိုးတံ ထဲ႐ွိ ေလဖိအားႏွင့္ ေဖ်ာ္ရည္ခြက္
ထဲ႐ွိ ေလဖိအားတို႔ ညီမ်ွေနသျဖင့္ ေဖ်ာ္ရည္မ်က္ႏွာျပင္
သည္ တစ္ညီတည္း႐ွိ ေနျခင္းျဖစ္သည္ ။
ေလတြင္ဖိအားမ႐ွိလ်ွင္ အေတာင္ပံက ပင့္အားရယူ
မေပးႏိုင္ေလာက္ေအာင္ပင္ တစ္နည္းအားျဖင့္
ေလယာဥ္ပ်ံဟူ၍ ျဖစ္မလာႏိုင္ေလာက္ေအာင္ပင္
အေရးပါလွေပသည္ ။

✴      သိပၸံပညာတြင္ ေလဖိအားကို ေျပာဆိုရာ တြင္
ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္ ( sea level ) ကို ကမၻာ့မ်က္ႏွာ
ျပင္ အျဖစ္စံထား တိုင္းထြာ ၾကသည္ ။
ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္႐ွိ ေလတစ္ကုဗေပ
( ၀ ဒသမ ၀၃ ကုဗမီတာ ) ၏ အေလးခ်ိန္မွာ 1¼ေအာင္စ ( ၃၅ ဂရမ္ )မ်ွသာ ႐ွိေသာ္လည္း ကမၻာ
ပတ္လည္႐ွိ ေလထုႀကီး တစ္ခုလံုး၏ အေလးခ်ိန္မွာ
၅,၇၀၀,၀၀၀,၀၀၀,၀၀၀,၀၀၀ ေ႐ွာ့တန္
( ၅၂၀၀,၀၀၀,၀၀၀,၀၀၀,၀၀၀ မက္ထရစ္တန္ )
မက ႐ွိေပသည္ ။ ေလထု၏ အေပၚဆံုး အလႊာမွသည္
ေအာက္ဘက္႐ွိ အလႊာအသီးသီးေပၚသို႔ ဖိထားေသာ
ေလ၏ အေလးခ်ိန္ေၾကာင့္ ေလဖိအား ( air pressure)
တစ္နည္းအားျဖင့္ ေလထုဖိအား ( atmospheric px )
ဟူ၍ ျဖစ္လာသည္ ။

✴      ေလဖိအား ကို ဘာေရာ္မီတာ ျဖင့္ တိုင္းသည္ ။
အတိုင္းအထြာ ယူနစ္ ႏွစ္မ်ိဳး ႐ွိသည္ ။ ျပဒါးအမွတ္ ၏
လက္မ ၊ သို႔မဟုတ္​ မီလီမီတာ
( inches or millimeters of mercury ) ျဖင့္ တစ္မ်ိဳး
တိုင္းသည္။ ေနာက္တစ္မ်ိဳးမွာ ဘား ( bars )
သို႔မဟုတ္​ မီလီဘား ( millibars ) ျဖစ္သည္ ။

✴      ဘာ႐ိုမီတာတြင္ ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္၏
ပ်ွမ္းျပေလထုဖိအားကို ျပဒါး၏ ၂၉ ဒသမ ၉၂ လက္မ
သို႔မဟုတ္​ ျပဒါး၏ ၇၆၀ မီလီမီတာ ဟု လည္းေကာင္း
၁၀၁၃ မီလီဘား ဟုလည္းေကာင္းေဖာ္ျပသည္ ။

✴     ထို႔ေၾကာင့္ ေလယာဥ္ပ်ံ၏ အျမင့္ျပမီတာတြင္
၂၉ ဒသမ ၉၂ လက္မ ၊ သို႔မဟုတ္​ ၇၆၀ မီလီမီတာ
သို႔မဟုတ္​ ၁၀၁၃ မီလီဘား ကို ထည့္သြင္းလိုက္ပါက
ၫႊန္တံျပေသာ အျမင့္မွာ ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္
အထက္တြင္ ေရာက္႐ွိေနေသာ ေလယာဥ္၏ အျမင့္ေပ
သို႔မဟုတ္ အျမင့္မီတာ ကိုရသည္ ။

✴      ေလဖိအား သည္ ရာသီဥတု ကိုလိုက္၍ ေျပာင္း
လဲသည္။ ၾကည္လင္ေသာ ေန႔ထက္ စြတ္စိုထိုင္းမႈိင္း
ေသာေန႔၏ ေလထုဖိအား မွာ ပိုနည္းသည္ ။
မိမိ သြားမည့္ ေလယာဥ္ကြင္း၏ ဖိအားသည္ ရိွိ႐ိုး႐ွိစဥ္
ထက္ နိမ့္က်ေနၿပီဆိုလ်ွင္ ေလယာဥ္ကြင္းအဝင္တြင္
မိုးတိမ္ မိုးရြာသြန္းမႈႏွင့္ ေလျပင္းတိုက္ခတ္မႈေတြကို
ေမ်ွာ္ေတြး ထားႏိုင္ေလသည္ ။

✴     ထို႔အျပင္ ေျမမ်က္ႏွာျပင္အနိမ့္အျမင့္ ကိုလိုက္၍
လည္း ဖိအားမတူညီေပ ။ ကမၻာ ေျမျပင္ႏွင့္ နီးကပ္
ေသာ ေလသည္ ေလထု ထုထည္ႀကီးတစ္ခုလံုး၏
အေလးခ်ိန္ဖိထားျခင္းကို ခံရသျဖင့္ ဖိအားပိုမ်ား ၍
အေပၚသို္ျမင့္တက္သြားသည္ႏွင့္အမ်ွ ေလထု၏ အေလးခ်ိန္ေလ်ာ့သြားကာ ဖိအားနည္းသြားရျခင္းျဖစ္သု္
ထို႔ေၾကာင့္ ေတာင္ေပၚေလယာဥ္ကြင္းသည္ ေျမျပန္႔
ေလယာဥ္ ကြင္းထက္ ဖိအားနည္းသည္ ။

✴      ဒုတိယဂုဏ္သတၱိမွာ ' ေရြ႔လ်ားမႈ ႐ွိျခင္း' ျဖစ္သု္။
ေလသည္ ကမၻာ့မ်က္ႏွာျပင္ အႏွံ႔ျဖတ္သန္း၍ အမ်ိဳးမ်ိဳး
ေရြ႔လ်ားသြားလာသည္ ။ ဤသို႔ျဖင့္ ေလတိုက္ခတ္မႈ
( ဝါ )တိုက္ခတ္ေလ ( wind ) ျဖစ္လာသည္ ။
တိုက္ခတ္ေလ ျဖစ္ေပၚေအာင္ ဖန္တီးေပးသူမွာ ေန၏
အပူခ်ိန္ ( heat )ျဖစ္သည္ ။ ထိုအပူ႐ွိန္သည္ ကမၻာ
ေျမျပင္ေပၚ သို႔ ညီညီမ်ွမ်ွ မသက္ေရာက္ေပ ။

✴      ပူေႏြးေသာေနရာ႐ွိေလတို႔သည္ အပူ႐ွိန္ေၾကာင့္
က်ယ္ျပန္႔လာသည္။ ေပါ့ပါးလာသည္။ ထိုအခါေျမမ်က္
ႏွာျပင္အနီး႐ွိ ေလေပါ့တို႔သည္ အေပၚသို႔တက္သြားေပ
ရာ ထိုေနရာတြင္ ေလဖိအားနည္းၿပီး က်န္ရစ္သည္ ။
ပတ္ဝန္းက်င္ ဖိအားမ်ားေသာ ေနရာမွေလတို႔သည္
ဖိအားနည္းေသာ ေနရာသို႔အစားထိုးဝင္ေရာက္လာျခင္း
ျဖင့္ ေလတိုက္ခတ္မႈ ျဖစ္ေပၚသည္ ။ ပထဝီဘာသာ
တြင္ သင္ၾကားရေသာ ပင္လယ္ေလႏွင့္ ကုန္းေလ
တို႔မွာ ဤသေဘာတရားအတိုင္းပင္ျဖစ္၏ ။

✴       ကမၻာေျမျပင္အထက္ ၆ မိုင္ မွ ၉မိုင္ ( ၁၀ မွ
၁၅ ကီလိုမီတာ )အတြင္းတြင္ ေကြ႔ဝိုက္တိုက္ခတ္ေသာ
ေလစီးေၾကာင္းတစ္မ်ိဳးမွာ အလြန္ျမန္ေသာ အလ်င္ႏႈန္း
႐ွိေသာ ေၾကာင့္ ဂ်က္ေလစီးေၾကာင္း ( Jet streams )
ဟုေခၚသည္ ။ ေလစီးေၾကာင္း ဗဟိုတြင္ တစ္နာရီလ်ွင္
မိုင္ ၂၀၀ ( ၃၂၀ ကီလိုမီတာ ) ႏႈန္းမက ႐ွိတတ္ေသာ
ေၾကာင့္ ေလယာဥ္ မႈးမ်ား အထူးသတိထားရသည္ ။

✴       တတိယ ဂုဏ္သတၱိမွာ ' တြန္းကန္ခုခံမႈ႐ွိျခင္း'
ျဖစ္သည္။ ေလ၏ တြန္းကန္ခုခံမႈ ( air resistance )
သည္ ပ်ံသန္းမႈပညာရပ္တြင္ အလြန္အေရးႀကီးေသာ
အခန္းကဏမွ ပါဝင္သည္။ ဤတြန္းကန္ခုခံမႈကို ေလထီးခုန္ဥပမာတြင္ သိသာႏိုင္သည္။ ေလထီးမပြင့္မီ
လ်င္ျမန္စြာက်လာေသာသူသည္ ေလထီးပြင့္ၿပီးေနာက္
ေလထီးကို ေလကတြန္းကန္ထား သျဖင့္ အက်ေႏွး
ေကြးရသည္။

✴      ေလသည္ ေလထုအတြင္း ျဖတ္သန္းသြားေသာ
မည္သည့္ေရြ႔လ်ား အရာဝတၳဳကိုမဆို တြန္းခုခံမည္သာ
ျဖစ္၏။ ေလထုတြင္ပါဝင္ေသာ ဓာတ္ေငြ႔ တို႔၏ အဏုျမဴ
မႈန္ ကေလးမ်ား ၊ ေမာ္လီက်ဴးမ်ားႏွင့္ ေရြ႔လ်ား
အရာဝတၳဳတို႔ ပြတ္တိုက္မိေသာေၾကာင့္ ဤတြန္းကန္
ခုခံမႈ ေပၚေပါက္ လာရသည္။

✴      အရာဝတၳဳသည္ ေလထုအတြင္း ျမန္ျမန္ျဖတ္
သန္းသြားေလေလ ေလ၏တြန္းကန္ခုခံမႈကို ပိုမိုရင္ဆိုင္
ရ ေလေလျဖစ္သည္။ သင္သည္ ညီညာေသာလမ္းေပၚ
တြင္ စက္ဘီးနင္းသြားပါက မ်က္ႏွာကိုေလတိုးေသာ
ခံစားမႈ့ ကိုခံစားရလိမ့္မည္။ဤသည္မွာ ေလ၏
ခုခံတြန္းကန္မႈ ျဖစ္၏။ အကယ္၍ ကုန္းဆင္းအတိုင္း
နင္းသြားလ်ွင္ ပိုၿပီးေလတိုးသည္ ကိုခံစားရ၏။
တစ္ဖန္ ကုန္းတက္ေရာက္သြားေသာ အခါ လမ္းျပင္
ညီေပၚမွာထက္ ေလတိုးမႈ့ေလ်ာ့နည္းသြားေၾကာင္းေတြ႔
ရ၏။ ထို႔ေၾကာင့္ ေလ၏တြန္းကန္ ခုခံမႈ သည္
အရာဝတၳဳ၏ ေရြ႔လ်ားမႈ ႏွင့္ တိုက္႐ိုက္အခ်ိဳးက်ေပသု္ ။

✴      စတုတၳဂုတ္သတၱိမွာ ' ဖိသိပ္ခံႏိုင္ျခင္း 'ျဖစ္သည္
ေလကိုပံုမွန္႐ွိျမဲ ေလထုဖိအား ထက္ အဆရာေပါင္းမ်ား
စြာတိုးျမႇင့္၍ အလံုပိတ္ေနရာ တစ္ခုခုအတြင္းတြင္ ထည့္
ထားႏိုင္သည္။ ယင္းေလကို ဖိသိပ္ေလ
( compress air )ဟု ေခၚသည္။ ထိုသို႔ေလကို ဖိသိပ္
ထားေသာအခါ ေလ၏ အဏုျမဴ အက္တမ္ႏွင့္
ေမာ္လီက်ဴး တို႔၏ လႈပ္႐ွားမႈ့ ႏႈန္းမွာ သြက္လက္ျမန္
ဆန္လာသည္။

✴       ထို႔ေၾကာင့္ ဖိိသိပ္ခံထားရေသာ ေလသည္
ပူေႏြး ေန၏။ ေလယာဥ္ ဘီးတံ ( undercarriage
Or landing gear ) တြင္ ေဆာင့္ဒဏ္ခံႏိုင္ေအာင္
ဖိသိပ္ေလကို စပရင္ကန္အားသဖြယ္ အသံုးျပဳသည္။
ႏူမက္တစ္ပရက္႐ွာ ( pneumatic pressure )
ဟု ေခၚသည္။

✴       ၂၀ ရာစုဝင္ခါနီးမွ ေအ႐ိုဒိုင္းနမစ္ ( Aerodynamics ) ဘာသာရပ္သည္ စတင္ေပၚေပါက္
လာ၏။ ေလ ၊ သို႔မဟုတ္ ေငြ႔ရည္ ( fluid ) တစ္
မ်ိဳးမ်ိဳးထဲတြင္ ေရြ႔လ်ားေနေသာ အရာဝတၳဳတစ္ခုခု
အေပၚတြင္ သက္ေရက္ေသာအားမ်ား ( forces )
ကို ေလ့လာေသာ သိပၸံအညာရပ္ ျဖစ္သည္ ။
ဤ ပညာရပ္ေၾကာင့္ ေလထက္ေလးေသာ ယာဥ္ပ်ံကို
တီထြင္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ေလထုႏွင့္ ေလ၏ဂုဏ္သတၱိမ်ား
သည္ ေလေၾကာင္းပညာရပ္အတြက္ အေျခခံအက်ဆံုး
လိုအပ္ခ်က္မ်ားျဖစ္သည္။

#phyo wai linn

Air Space

ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ေလေၾကာင္းေလာက Aviation Field မွာ ပ်ံသန္းရန္လမ္းေၾကာင္း air route  ေလေၾကာင္းဆိုင္ရာနယ္ေျမ air space ေတြ
ဆိုၿပီးသတ္မွတ္ထားတာရွိပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံလည္း ICAO အဖြဲ႕ဝင္အျဖစ္လက္
မွတ္ေရးထိုးထားတဲ႔ႏိုင္ငံျဖစ္လို႔ICAO ရဲ႕သတ္
မွတ္ခ်က္မ်ားအတိုင္း air route ေတြ air space ေတြသတ္မွတ္ထုတ္ျပန္ထားတာရွိပါတယ္။ မၾကာေသးခင္ကမွ ထပ္တိုးထားတဲ႔ air route ေတြလည္းရွိပါတယ္။

Air space ေတြထဲမွာ အဓိကက်တဲ႔ သံုးမ်ိဳးက
ေတာ့
တားျမစ္နယ္ေျမ Prohibited Area (P)
ကန္႔သတ္နယ္ေျမ Restricted Area (R)
အႏၲရာယ္ရွိေသာနယ္ေျမ Danger Area (D) ဆိုၿပီးရွိပါတယ္။

အေရွ႕မွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕
Location Indicator အရ Nationality သတ္မွတ္ခ်က္ျဖစ္တဲ႔ (VY)ကို ထည့္ေရးပါတယ္။
(ဥပမာ အႏၲရာယ္ရွိေသာနယ္ေျမ နံပါတ္ ၁၀ ဆိုရင္ VY-D10 လို႔ေၾကညာပါတယ္)
အတိုေကာက္အေနနဲ႔ D10လို႔ေခၚပါတယ္။
ေလေၾကာင္းလမ္းေတြအတြက္ သတ္မွတ္ထားတဲ႔နယ္ေျမျဖစ္လို႔ေျမမ်က္ႏွာျပင္(ေရျပင္ ေျမ
ျပင္)နဲ႔ဆက္စပ္တိုင္းတာတဲ႔ ဧရိယာ သတ္မွတ္ခ်က္ရွိပါမယ္။
အျမင့္ေပအရ အနိမ့္ဆံုးသတ္မွတ္ခ်က္ အျမင့္
ဆံုးသတ္မွတ္ခ်က္ တို႔ ထည့္သြင္းသတ္မွတ္ပါတယ္။

Danger Area ေတြကေတာ့
ဒီဧရိယာ နယ္ေျမထဲကို ျဖတ္ေက်ာ္ပ်ံသန္းရင္ အႏၲရာယ္ရွိႏိုင္တဲ႔ အေျခအေနမ်ိဳးအတြက္ သတ္မွတ္ထားတာပါ။ဧရိယာသတ္မွတ္ခ်က္
အျပင္ ဒီဧရိယာ အသက္ဝင္ (active) ျဖစ္ေနတဲ႔ ေန႔ရက္အခ်ိန္ေတြကိုပါထုတ္ျပန္ပါတယ္။ ဧရိယာသတ္မွတ္ခ်က္ကိုေတာ့ ႀကိဳတင္ေၾကညာထားၿပီး ေန႔ရက္အခ်ိန္ကိုေတာ့ NOTAM
(Notice To Air Men ေလေၾကာင္းေလာကႏွင့္စပ္ဆိုင္သည့္ လူမ်ားသို႔ အေၾကာင္းၾကားသည့္ အေရးႀကီးထုတ္ျပန္ခ်က္)ထုတ္ျပန္ၿပီး
ေၾကညာပါတယ္။
Restricted Area ေတြကေတာ့ ကန္႔သတ္ ထားတဲ႔နယ္ေျမေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒီနယ္ေျမထဲကို ဘယ္ကာလကစၿပီး ဘယ္ကာလၾကား အျမင့္ေပ အႏွိမ့္ဆံုးဘယ္ေလာက္က အျမင့္ဆံုးဘယ္ေလာက္ၾကား ဆိုၿပီးသတ္မွတ္ပါတယ္။
အႏၲရာယ္ႀကံဳတဲ႔အေျခအေနေတြ အေရးေပၚအေျခအေနေတြ သက္ဆိုင္ရာေလေၾကာင္းအာဏာပိုင္အဖြဲ႔က အကန္႔အသတ္နဲ႔ ခြင့္ျပဳေပးရင္ ျဖတ္ေက်ာ္ပ်ံသန္းလို႔ ရေပမယ့္ က်န္အေျခအေနေတြမွာ ဝင္ေရာက္လို႔မရပါ။ Danger Area ေတြလိုပါပဲ ဧရိယာသတ္မွတ္ခ်က္ အျပင္
အသက္ဝင္တဲ႔ ေန႔ရက္အခ်ိန္တို႔ကိုပါ ထုတ္ျပန္ပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ အေရးႀကီးပါတယ္။
တားျမစ္နယ္ေျမပါ။
သတ္မွတ္ထားတဲ႔ ဧရိယာမွာ သတ္မွတ္ထားတဲ႔ အျမင့္ေပအတိုင္း ဘယ္သူမွျဖတ္ေက်ာ္ပ်ံသန္းဖို႔ ခြင့္ျပဳခ်က္မ႐ွိပါဘူး။
တစ္ႏိုင္ငံနဲ႔တစ္ႏိုင္ငံ သတ္မွတ္တဲ႔ေနရာ သတ္မွတ္တဲ႔ပံုစံမတူပါဘူး။
ႏိုင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရးနဲ႔ လံုၿခံဳေရး မဟာဗ်ဴဟာစီမံကိန္းေတြအရ သတ္မွတ္ၾကပါတယ္။
ေလေၾကာင္းကေနအလြယ္တကူ ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္ ေႏွာင့္ယွက္တာေတြက ကာကြယ္ဖို႔ အေရးႀကီးအခ်က္အျခာေျမေတြကို ျဖတ္ေက်ာ္ပ်ံသန္းခြင့္ တားျမစ္ကန္႔သတ္ၾကပါတယ္။
လံုၿခံဳေရးေကာင္းပါတယ္ဆိုတဲ႔ အေမရိကန္မွာေတာင္ 9/11ျဖစ္စဥ္တုန္းက ပ်က္စီးဆံုးရွံဳးမႈမ်ားခဲ႔ပါတယ္။
သမၼတအိမ္ေတာ္
လႊတ္ေတာ္အေဆာက္အဦ
စစ္ဌာနခ်ဳပ္
ႏိုင္ငံေတာ္ရံုးစိုက္ရာၿမိဳ႕
တန္ဖိုးထားကိုးကြယ္ရာေနရာ
ေရွးေဟာင္းနယ္ေျမေနရာ
န်ဴ းကလီးယာ ဓာတ္ေပါင္းဖို
ပင္မလွ်ပ္စစ္ထုတ္စက္ရံု
စတာေတြကို ႏိုင္ငံအလိုက္ သင့္ေတာ္သလို သတ္မွတ္ထားၾကပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္းသတ္မွတ္ထားတာေတြရွိပါတယ္။
လူသိမ်ားတဲ႔ ဧရိယာကေတာ့
VY-P5ဆိုတဲ႔ ရန္ကုန္ကတားျမစ္နယ္ေျမပါ။
P5 area က ဘာေတြကို ကာကြယ္ထားလဲဆိုေတာ့
ေရႊတိဂံုဘုရား
Yangon Down Town
ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္
ရန္ကုန္တိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္
စတာေတြပါ ဝင္ပါတယ္။
လံုးဝျဖတ္ေက်ာ္ပ်ံသန္းခြင့္မျပဳထားပါဘူး။

ေနာက္ၿပီးေတာ့ ရန္ကုန္ေလယာဥ္ကြင္းရဲ႕အေနအထားကို ေျပာျပခ်င္ပါတယ္။
မဂၤလာဒံုေလဆိပ္လို႔သိၾကေပမယ့္ တည္ေနရာက မဂၤလာဒံု အင္းစိန္ မရမ္းကုန္း ၿမိဳ႕နယ္သံုးခုဆံုတဲ႔ေနရာနဲ႔ပိုနီးပါတယ္။
ေျပးလမ္းတည္ရွိပံုက  034° ေရွ႕ေျမာက္ယြန္းယြန္း နဲ႔ 214°အေနာက္ေတာင္ယြန္းယြန္း ဆက္ဆြဲထားတာပါ။
ကြင္းမေဆာက္ခင္ ေျမအေနအထားေရြးခ်ယ္ကတည္းက အမ်ားဆံုးနဲ႔ အျဖစ္ႏိုင္ဆံုး ေလတိုက္ရာလမ္းေၾကာင္း ေလစုန္ ေလဆန္(Down Wind & Up Wind ) တြက္ခ်က္ထားတာပါ။ အဲ႔ဒါမွ အဆင္း အတက္လြယ္ကူမွာပါ။

ဒါေပမယ့္ခြ်င္းခ်က္အေနနဲ႔
မိုးရာသီမွာ ေလတိုက္ရာအရပ္က 310° အေနာက္ေျမာက္ယြန္းယြန္းကေန အေရွ႕ေတာင္ယြန္းယြန္းကို ေျပာင္းလဲတိုက္ခတ္တတ္ပါတယ္။ေျပးလမ္းအေနအထားနဲ႔ဆိုရင္ ကန္႔လန္႔ျဖတ္ Cross Wind တိုက္တဲ႔အေနအထားျဖစ္ပါ
တယ္။ ေလယာဥ္ေတြအတြက္ အႏၲရာယ္ရွိပါတယ္။ေနာက္ၿပီးကြင္းတစ္ဝိုက္မွာ ရုတ္တရက္
ေလျပင္းေဆာင့္တိုက္ျခင္း Gust Wind ေတြရွိ
ေနတတ္ပါတယ္ ။ ပံုမွန္ေလတိုက္နႈန္း တစ္နာရီ ၁၅မိုင္ ကေန တစ္နာရီ ၃၀မိုင္ေလာက္ထိရုတ္တရက္ေျပာင္းလဲတိုက္ခတ္ တတ္ပါတယ္။
ေလယာဥ္ေတြအတြက္ အႏၲရာယ္ရွိပါတယ္။
ေနာက္ၿပီး  Pilot ဒုကၡေပးႏိုင္တဲ႔ မိုးတိမ္ေတာင္ ( Cumulonimbus Cloud) ေတြ မိုးရာသီမွာျဖစ္တတ္ပါတယ္။
တိမ္ေအာက္ေျခအျမင့္ကလည္း ေျမျပင္က ေပ၂၀၀၀နဲ႔ ၂၅၀၀ၾကားမွာရွိတတ္ပါတယ္။ 
ေလယာဥ္ေတြအတြက္ အႏၲရာယ္ရွိပါတယ္။
ရန္ကုန္မိုးဆိုတာကလည္း ဝုန္းဝုန္းဒိုင္းဒိုင္း
သည္းသည္းမဲမဲ ရြာတတ္တဲ႔အမ်ိဳးပါ။ Heavy Rain ေတြ Rain with Thunder Strom ေတြခဏခဏျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ျမင္ကြင္းမရွင္းတာ Low Visibility ေျပးလမ္းေခ်ာ္တာ ေတြ ေျပးလမ္းမျမင္ရတာေတြျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
ေလယာဥ္ေတြအတြက္ အႏၲရာယ္ရွိပါတယ္။
ဒါကရန္ကုန္ကြင္းရဲ႕ မိုးရာသီျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရွိတာေတြပါ။
ရန္ကုန္ေလယာဥ္ကြင္းကျမန္မာႏိုင္ငံမွာရွိတဲ႔ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာေလဆိပ္ေတြထဲက ခရီး
သည္အမ်ားဆံုး ေလယာဥ္ အဆင္းအတက္ အမ်ားဆံုး ကြင္းျဖစ္ပါတယ္။
ရန္ကုန္ေလယာဥ္ကြင္းကတက္ရင္ အမ်ားအားျဖင့္ ေျပးလမ္း runway 21ဖက္ကတက္တာမ်ားပါတယ္။ 214°ကို ဦးတည္ၿပီးပ်ံတက္မွာျဖစ္တဲ႔အတြက္ 21လို႔ေခၚတာပါ။
ဒီေျပးလမ္းကေနတက္တက္ခ်င္း ဘယ္ကိုခ်ိဳးေကြ႕လိုက္ရင္ အေပၚမွာေျပာတဲ႔ P5ထဲကိုေရာက္သြားမွာပါ။ ပံုမွန္အားျဖင့္ controller ေတြ က departure instruction ေပးရင္ " after departure , trun right ---° " ဆိုၿပီးေပးေလ့ရွိပါတယ္။
အေပၚမွာေျပာတဲ႔ ရာသီဥတုဆိုးတဲ႔ အေျခအေနမွာဆိုရင္ ေဘးၾကပ္နံၾကပ္ျဖစ္ပါတယ္။
ရာသီဥတုမေကာင္းရင္ တက္မယ့္ေလယာဥ္လည္းခက္ပါတယ္။
ဆင္ းမယ့္ေလယာဥ္လည္း ခက္ပါတယ္။ ရုတ္တရက္ဆင္းခြင့္မရေသးရင္ hold ထားမယ့္ေနရာကို ျပန္သြားရတာလည္းခက္ပါတယ္။

အခုေခတ္ ျမန္မာႏို္င္ငံက စီးပြားေရးအခြင့္အလမ္းေတြ ပြင့္ေနၿပီးေတာ့ ျပင္ပရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြလည္းတိုးလာတဲ႔ အေျခအေနပါ။ေနာက္ဆက္တြဲအေနနဲ႔  ေလေၾကာင္းလိုင္းအသစ္ေတြ တိုးလာမယ္ ။ ရွိၿပီးသားေလေၾကာင္းလိုင္းေတြကလည္း ေလယာဥ္အစင္းမ်ားစြာ ထပ္မံျဖည့္တင္းမယ္။
ႏို္င္ငံတကာကလည္း တိုက္ရိုက္ပ်ံသန္းႏိုင္တဲ႔ ေလေၾကာင္းလိုင္းေတြဝင္ေရာက္လာမယ္။ ျဖတ္ေက်ာ္ပ်ံသန္းမႈေတြမ်ားလာမယ္။

ေနာက္တစ္ခုေဝမွ်ခ်င္တာက
ကြ်န္ေတာ္ Work Shop တစ္ခုသြားတက္တုန္းက Knowledge ေလးပါ။
FUA လို႔ေခၚတဲ႔ Flexible Use of Airspace လို႔ေခၚပါတယ္။ ဘာေတြေဆြးေႏြးၾကလည္းဆိုေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ Air Space အေျခအေနေတြ အျခားႏိုင္ငံေတြရဲ႕ Air Space သံုးသပ္ခ်က္ေတြ ပါပါတယ္။
ရည္ရြယ္ခ်က္က ႏိုင္ငံရဲ႕ျပည္ပဝင္ေငြျဖစ္တဲ႔
ေလေၾကာင္းပ်ံသန္းျခင္းေတြမွာ အက်ိဳးျဖစ္ထြန္းႏိုင္မယ့္ Air Space ေတြကို စနစ္တက် အက်ိဳးရွိရွိ သတ္မွတ္ေရးဆြဲ အသံုးခ်ႏိုင္ေရးအတြက္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ မလိုအပ္တဲ႔
Air Space ေတြ ေလွ်ာ့ခ်မယ္။
လိုအပ္တဲ႔ Air Space ေတြအတြက္
ေန႔ရက္ အခ်ိန္ ဧရိယာေတြကို လံုၿခံဳေရးအျမင္အရေကာ စီးပြားေရးအျမင္အရေကာ အတတ္ႏိုင္ဆံုး
ညွိႏိႈင္းအေျဖရွာၿပီး ျပင္ဆင္ေရးဆြဲၾကမယ္။ ဒါေတြေဆြးေႏြးၾကပါတယ္။ ေနာက္ဆိုရင္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ေလေၾကာင္းေလာကမွာ လံုၿခံဳေရးေကာ စီးပြားေရးေကာ မွ်ေတြးၿပီး ပိုမိုတိုးတက္ေကာင္းမြန္ေအာင္
ေကာင္းသထက္ေကာင္းေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ၾကမယ္လို႔ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။

ကြ်န္ေတာ္ေရးတာနဲနဲရွည္သြားပါတယ္။
စာေရးဆရာ မဟုတ္ေတာ့ စကားလံုးအသံုးအႏံႈးေတြ၊စာအထားအသိုေတြ မေကာင္းပါဘူးဗ်ာ။စာလည္းဖတ္ရတာေလးမွာစိုးလို႔ တတ္ႏိုင္သေလာက္ေပါ့ေအာင္ ဆားမခပ္ပဲေရးလိုက္ပါတယ္။

Internet က ရွာေဖြထားတာေတြျဖစ္လို႔
မွားယြင္းတာေတြရွိရင္လည္း ေတာင္းပန္ပါတယ္။
ေက်းဇူးလည္းတင္ပါတယ္။

CarToon ဗဟုသုတေဝမွ်သည္

source : google images
              :  wikipedia
photo credit Aye Chan Maung Maung

Airports in Myanmar

ျမန္မာနိုင္ငံရွိ ေလဆိပ္မ်ားစာရင္း
အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေလဆိပ္မ်ား

မႏၲေလးၿမိဳ႕ / တံတားဦးၿမိဳ႕ မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး VYMD MDL မႏၲေလး အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေလဆိပ္ 21°42′07″N 095°58′40″E / 21.70194°N 95.97778°E

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး VYYY RGN ရန္ကုန္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေလဆိပ္ 16°54′26″N 096°07′59″E / 16.90722°N 96.13306°E
ေနျပည္ေတာ္ ေနျပည္ေတာ္ ျပည္ေထာင္စုနယ္ေျမ VYNT NYT ေနျပည္ေတာ္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေလဆိပ္ (ေအလာ ေလဆိပ္) 19°37′24″N 096°12′03″E / 19.62333°N 96.20083°E

ပဲခူးၿမိဳ႕ ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီး ဟံသာဝတီ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေလဆိပ္(တည္ေဆာက္ဆဲ) 17°18′4″N 096°25′41″E / 17.30111°N 96.42806°E

ျပည္တြင္းေလဆိပ္မ်ား

အနီးစခန္း မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး VYAS အနီးစခန္းေလဆိပ္ 21°57′19″N 096°24′21″E / 21.95528°N 96.40583°E

အမ္းၿမိဳ႕ ရခိုင္ျပည္နယ္ VYAN အမ္းေလဆိပ္ 19°46′08″N 094°01′34″E / 19.76889°N 94.02611°E

ပုဂံ / ေညာင္ဦးၿမိဳ႕ မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး VYBG NYU ေညာင္ဦးေလဆိပ္ 21°10′43″N 094°55′48″E / 21.17861°N 94.93000°E

ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕ ကခ်င္ျပည္နယ္ VYBM BMO ဗန္းေမာ္ေလဆိပ္ 24°16′15″N 097°14′49″E / 24.27083°N 97.24694°E

ဘုတ္ျပင္းၿမိဳ႕ တနသၤာရီတိုင္းေဒသႀကီး VYBP ဘုတ္ျပင္းေလဆိပ္ 11°16′N 098°46′E / 11.267°N 98.767°E

ကိုကိုးကြၽန္း ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး VYCI ကိုကိုးကြၽန္းေလဆိပ္ 14°08′29″N 093°22′06″E / 14.14139°N 93.36833°E

ထားဝယ္ၿမိဳ႕ တနသၤာရီတိုင္းေဒသႀကီး VYDW TVY ထားဝယ္ေလဆိပ္ 14°06′13″N 098°12′13″E / 14.10361°N 98.20361°E

ဂန႔္ေဂါၿမိဳ႕ မေကြးတိုင္းေဒသႀကီး VYGG GAW ဂန႔္ေဂါေလဆိပ္ 22°10′29″N 094°08′04″E / 22.17472°N 94.13444°E

ဂြၿမိဳ႕ ရခိုင္ျပည္နယ္ VYGW GWA ဂြ ေလဆိပ္ 17°36′N 094°35′E / 17.600°N 94.583°E

ဟဲဟိုးၿမိဳ႕ ရွမ္းျပည္နယ္ VYHH HEH ဟဲဟိုး ေလဆိပ္ 20°44′49″N 096°47′31″E / 20.74694°N 96.79194°E

ဟုမၼလင္းၿမိဳ႕ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး VYHL HOX ဟုမၼလင္း ေလဆိပ္ 24°53′58″N 094°54′50″E / 24.89944°N 94.91389°E

ဘားအံၿမိဳ႕ ကရင္ျပည္နယ္ VYPA PAA ဘားအံ ေလဆိပ္ 16°53′37″N 097°40′28″E / 16.89361°N 97.67444°E

ဖာပြန္ၿမိဳ႕ ကရင္ျပည္နယ္ VYPP PPU ဖာပြန္ ေလဆိပ္ 18°04′N 097°27′E / 18.067°N 97.450°E

ကေလးၿမိဳ႕ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး VYKL KMV ကေလးၿမိဳ႕ ေလဆိပ္ 23°11′19″N 094°03′03″E / 23.18861°N 94.05083°E

ေကာ့ေသာင္းၿမိဳ႕ တနသၤာရီတိုင္းေဒသႀကီး VYKT KAW ေကာ့ေသာင္းေလဆိပ္ 10°02′57″N 098°32′16″E / 10.04917°N 98.53778°E

က်ိဳင္းတုံၿမိဳ႕ ရွမ္းျပည္နယ္ VYKG KET က်ိဳင္းတုံေလဆိပ္ 21°18′05″N 099°38′09″E / 21.30139°N 99.63583°E

ခႏၲီးၿမိဳ႕ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး VYKI KHM ခႏၲီးေလဆိပ္ 25°59′18″N 095°40′28″E / 25.98833°N 95.67444°E

ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕ ရခိုင္ျပည္နယ္ VYKP KYP ေက်ာက္ျဖဴေလဆိပ္ 19°25′35″N 093°32′05″E / 19.42639°N 93.53472°E

ေက်ာက္ထုၿမိဳ႕ မေကြးတိုင္းေဒသႀကီး VYKU KYT ေက်ာက္ထုေလဆိပ္ 21°24′45″N 094°08′31″E / 21.41250°N 94.14194°E

ေက်ာက္ထုၿမိဳ႕ မေကြးတိုင္းေဒသႀကီး VYXG Kyauktu South Airport 21°24′26″N 094°07′31″E / 21.40722°N 94.12528°E

လမ္း႐ြာ မေကြးတိုင္းေဒသႀကီး VYLY လမ္း႐ြာေလဆိပ္ 20°56′25″N 094°49′21″E / 20.94028°N 94.82250°E

လားရွိုးၿမိဳ႕ ရွမ္းျပည္နယ္ VYLS LSH လားရွိုးေလဆိပ္ 22°58′40″N 097°45′07″E / 22.97778°N 97.75194°E

လြိုင္ေကာ္ၿမိဳ႕ ကယားျပည္နယ္ VYLK LIW လြိုင္ေကာ္ေလဆိပ္ 19°41′29″N 097°12′53″E / 19.69139°N 97.21472°E

မေကြးၿမိဳ႕ မေကြးတိုင္းေဒသႀကီး VYMW MWQ မေကြးေလဆိပ္ 20°09′56″N 094°56′28″E / 20.16556°N 94.94111°E

မာန္ေအာင္ၿမိဳ႕ ရခိုင္ျပည္နယ္ VYMN MGU မာန္ေအာင္ေလဆိပ္ 18°50′45″N 093°41′20″E / 18.84583°N 93.68889°E

မႏၲေလးၿမိဳ႕ မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး VYCZ မႏၲေလးခ်မ္းျမသာစည္ေလဆိပ္ 21°56′25″N 096°05′22″E / 21.94028°N 96.08944°E

ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕ မြန္ျပည္နယ္ VYMM MNU ေမာ္လၿမိဳင္ေလဆိပ္ 16°26′41″N 097°39′38″E / 16.44472°N 97.66056°E

မိုးမိတ္ၿမိဳ႕ ရွမ္းျပည္နယ္ VYMO MOE မိုးမိတ္ေလဆိပ္ 23°05′33″N 096°38′42″E / 23.09250°N 96.64500°E

မိုင္းတုံၿမိဳ႕ ရွမ္းျပည္နယ္ VYMT MGK မိုင္းတုံေလဆိပ္ 20°17′48″N 098°53′56″E / 20.29667°N 98.89889°E

မိုင္းဆတ္ၿမိဳ႕ ရွမ္းျပည္နယ္ VYMS MOG မိုင္းဆတ္ေလဆိပ္ 20°31′00″N 099°15′24″E / 20.51667°N 99.25667°E

မုံ႐ြာၿမိဳ႕ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး VYMY မုံ႐ြာေလဆိပ္ 22°14′N 095°07′E / 22.233°N 95.117°E

ၿမိတ္ၿမိဳ႕ တနသၤာရီတိုင္းေဒသႀကီး VYME MGZ ၿမိတ္ေလဆိပ္ 12°26′23″N 098°37′17″E / 12.43972°N 98.621

Aorplane mode

ဘာလုိ႔ သင့္ဖုန္းကို ေလယာဥ္မွာ ပါဝါ ပိတ္ခိုင္းသလဲ???

ျမန္မာေလယာဥ္စီးရင္ ဖုန္းကို ပါဝါပိတ္ထားေပးဖုိ႔ ေျပာတာကေတာ့ Air Plane Mode ထားပါလုိ႔ ေျပာရင္ ျမန္မာခရီးသည္မ်ား ဖုန္းနဲ႔ သိပ္မရင္းႏွီးတာေၾကာင့္ မလုပ္တတ္မွာစုိးလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အကယ္၍ ႏို္င္ငံတကာ ေလယာဥ္စီးရင္ေတာ့ Turn off the phone or Turn Air Plane Mode on လို႔ေျပာပါလိမ့္မယ္။ ဖုန္းပိတ္ရင္ပိတ္ထားပါ သုိ႔မဟုတ္ Air Plane Mode ထားပါလို႔ ေျပာျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ Air Plane Mode ဆုိတာ ဘာလဲ..
-
ေလယာဥ္တက္တဲ့အခါျဖစ္ျဖစ္၊ ဆင္းတဲ့အခါ ျဖစ္ျဖစ္ ေလယာဥ္ဟာ Traffic Control Center လို႔ေခၚတဲ့ ေလယာဥ္လမ္းေၾကာင္း ဆုိင္ရာ သတင္းေပး ဌာနနဲ႔ ဆက္သြယ္ရပါတယ္။ ယင္းသုိ႔ ဆက္သြယ္ ေျပာဆုိမွုမွာ အကယ္၍ လြတ္ေခ်ာ္မွု ရွိရင္ အမွားအယြင္းရွိႏိုင္ျပီး မေျပာေကာင္း မဆုိေကာင္း ေလယာဥ္တိမ္းေမွာက္မွုအထိ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေလယာဥ္မွာပါတဲ့ ဆက္သြယ္ေရး ကိ႐ိယာက လြတ္တဲ့ အီလက္ထေရာနစ္ ေရဒီယိုလိုင္းက Control Center ကို သြားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
-
အကယ္၍ အဲ့ဒီအခ်ိန္မွာ မိမိဖုန္းက Air Plane Mode သုိ႔မဟုတ္ ပါဝါသာ ပိတ္မထားရင္ ဖုန္းကထြက္တဲ့ Signal ဟာ ေလယာဥ္ကထြက္တဲ့ Signal နဲ႔ သြားညွိႏိုင္ျပီး ေလယာဥ္ရဲ႕ ဆက္သြယ္ေရး စနစ္ကို ထိခိုက္ပ်က္ယြင္းေစပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ မျဖစ္သင့္တဲ့ အက္ဆီးဒန္႔မ်ား ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
-
Air Plane Mode လုပ္ထားျခင္းက ေရဒီယို လုိင္းထြက္ရွိတဲ့ ပစၥည္းမွန္သမွ်ကို ပိတ္လိုက္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာေတြပါသလဲဆုိေတာ့ ဆယ္လူလာ၊ Mobile Data, GPS, LTE, Bluetooth, Wi Fi အစရွိသျဖင့္တို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ Air Plane Mode လုပ္ထားရင္ သီခ်င္းနားေထာင္တာ၊ ဂိမ္းေဆာ့တာ၊ App သံုးတာတို႔ လုပ္ႏုိင္ပါေသးတယ္။ ဆက္သြယ္ေရး လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကလြဲလို႔ က်န္တာ အကုန္လုပ္လို႔ရပါတယ္။
-
ဖုန္းကိုပဲ ဆုိလိုတာ မဟုတ္ပါဘူး။ bluetooth, mobile data, wi-fi အစရွိသျဖင့္ ပါသမွ် ပစၥည္းအားလံုးကို Air Plane Mode သုိ႔မဟုတ္ ပါဝါ ပိတ္ထားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ စမတ္နာရီမ်ားလည္း Air Plane Mode ပါဝင္တာကို ျမင္ေတြ႔ ရမွာပါ။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ႏိုင္ငံတကာ ေလယာဥ္လိုင္းေတြမွာ Turn off your electronic device or switch Air Plane Mode on ဆုိျပီးေတာ့ ေျပာျခင္းပါ။ ဒီေတာ့ သူက အီလက္ထေရာနစ္ ပစၥည္းမွန္သမွ်ကို ျခံဳငံုေျပာဆုိလိုက္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါက အေကာင္းဆံုးပါ။ ဘာလို႔လဲဆုိ အီလက္ထေရာနစ္ ပစၥည္းေတြမွာ ဆက္သြယ္ေရး ကိ႐ိယာေတြ ပါလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။
-
မိမိဖုန္းတစ္လံုး ဖြင့္ထားရံုနဲ႔ ဘာမွ မျဖစ္ဘူးလို႔ မထင္ပါနဲ႔။ ဖုန္းရဲ႕ ဆက္သြယ္ေရး ကိရိယာ သေဘာတရားက ရွာလို႔ ခက္ေလေလ ပုိရွာေလေလ ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ဖုန္းဟာ အနီးစပ္ဆံုး ဖုန္းတာဝါတိုင္ကို ရွာေဖြဖို႔အတြက္ ပိုမို အားေကာင္းတဲ့ Signal ကို ၾကိဳးစားလြင့္ေလေလ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ေလယာဥ္ဆက္သြယ္ေရးကို ၾကိမ္းေသထိခိုက္ပါတယ္။
-
ဒါေပမယ့္ ႏိုင္ငံတကာ အဆင့္ျမင့္ေလယာဥ္ေတြကေတာ့ ေလယာဥ္ အတက္နဲ႔ အဆင္းမွာပဲ တားျမစ္ထားျပီး အျမင့္ေပ တစ္ေသာင္းကို ေက်ာ္ရင္ အားလံုး ျပန္ဖြင့္ခြင့္ေပးပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆုိ အျမင့္ေပ တစ္ေသာင္းက်ရင္ အႏၱရာယ္မရွိလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့က်ရင္ အခ်ဳိ႕ေလယာဥ္မွာဆုိ ဝိုင္ဖုိင္ကေန ေဖ်ာ္ေျဖေရး အစီအစဥ္မ်ားလြင့္ေပးျပီး မိမိရဲ႕ ဖုန္း၊ ကြန္ျပဴတာမ်ားကို Wi-Fi ဖြင့္လို႔ ခ်ိတ္ဆက္နားဆင္ႏုိင္ပါတယ္။ Singapore ရဲ႕ ေစ်းသက္သာ Silk Air မွာ ယခုလို လုပ္ေပးထားတာကို ၾကံုဖူးပါတယ္။ ျပည္တြင္းေလယာဥ္ အမ်ားစုကေတာ့ အဆင္းပဲ ျဖစ္ျဖစ္ အတက္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ မုိးေပၚမွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ Air Plane Mode ကို အျမဲ on ထားေစပါတယ္။ ဒါက စိတ္အခ်ရဆံုး အေျခအေနပါ။
-
ဒီေတာ့ မိမိရဲ႕ ဖုန္းကို wi-fi, ဆယ္လူလာ သံုးခြင့္ ရမရကို ေလယာဥ္က ေလယာဥ္မွဴး၊ ေလယာဥ္မယ္တို႔ ေၾကညာခ်က္ကုိ ေသခ်ာနားေထာင္ျပီးေတာ့ သံုးပါ။ သူတုိ႔က ဘယ္လိုဆုိ သံုးလို႔ရတယ္ မရဘူးလို႔ေျပာတကို လိုက္နာေပးဖို႔ လိုအပ္ ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္း နည္းပညာေတြ အဆင့္ျမင့္တဲ့အခါ Air Plane Mode ေတာင္ မလိုအပ္ေတာ့ေၾကာင္း ေျပာထားေပမယ့္ ယေန႔အခ်ိန္အထိေတာ့ international regulation အရ လိုအပ္ေနပါေသးတယ္။
-
ဒီေတာ့ မိမိကိုယ္တိုင္လည္း ဒါကို သတိထားဖို႔လိုသလို မိမိရဲ႕ ေဘးက ခရီးသည္ စည္းကမ္းခ်ိဳးေဖာက္ေနရင္ ယဥ္ေက်းစြာ သတိေပးပါ။ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ရဲ႕ တစ္ကုိယ္ေကာင္းဆန္မွုဟာ အားလံုးကို ထိခုိက္သြားႏိုင္လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

Credit

#ေမသတင္းရပ္ကြက္ေလး

No Go

. . . . . . . . . . . ေလ ယာဥ္ ကို " NO GO " ျဖစ္ ေစ နိဳင္ တဲ႕ ကိ ရိ ယာ ငယ္ ေလး မ်ား . . . . . .
.
ေလ ယာဥ္ တ စင္း ကို ေလ ယာဥ္ မွဴး ေတြ က လက္ ခံ ရ ယူ ျပီး မ ပ်ံ သန္း ခင္ ပ ထ မ ဆံုး လုပ္ တာ က ေတာ့ - ေလ ယာဥ္ ကို တ ပတ္ ေလ်ွာက္ ၾကည့္ တဲ႕ Walk Around Check ဘဲ ၿဖစ္ ပါ တယ္ ။ ေလ ယာဥ္ ကို ေျမ ျပင္ က ေန စစ္ ေဆး တာ ဘဲ ျဖစ္ ပါ တယ္ / Visual Inspection ေပါ႕ ။
.
ေလ ယာဥ္ တ စင္း လံုး ကို ပတ္ ၾကည့္ တာ ျဖစ္ ေပ မဲ႕ - အ ဓိ က ၾကည့္ ရႈ တဲ႕ ေန ရာ ေတြ က ေတာ့ . . .
( ၁ ) ေလ ယာဥ္ ေရွ႕ ထိတ္ ( Nose ) နဲ႕ Pitot Tube, Static Ports, Angle of Attack . ပံု ( ၁ )
( ၂ ) ေလ ယာဥ္ အ ေတာင္ ပံ ေရွ႕ နဳတ္ ခမ္း တ ေလ်ွာက္ Leading Edge . ပံု  ( ၂ )
( ၃ ) အင္ ဂ်င္ အ ဝင္ ဝ နဲ႕ ပန္ ကာ ဒ လက္ မ်ား ။ ပံု ( ၃ )
( ၄ ) ေလ ယာဥ္ အ ေနာက္ Horizontal / Vertical Stabilizer တို႕ ရဲ႕ ေရွ႕ နဳတ္ ခမ္း မ်ား
တို႕ ဘဲ ၿဖစ္ ၾက ပါ တယ္ ။
ေျမ ျပင္ နဲ႕ ေဝ ဟင္ မွာ ထိ ခိုက္ လြယ္ တဲ႕ ေန ရာ ေတြ ၿဖစ္ လို႕ ပါ ။
.
ေနာက္ . . . အင္ ဂ်င္ နဲ႕ ေလ ယာဥ္ ေအာက္ မွာ ဆီ တ မ်ိဳး မ်ိဳး ယို က် ထား တာ ရွိ မ / ရွိ ။
ေလ ယာဥ္ ဘီး ေတြ ႀကား မွာ ဘ ရိတ္ ( Hydraulic Fluid ) ယို စိမ့္ ထြက္ တာ ရွိ မ ရွိ ။
ဘီး မွာ တပ္ ထား တဲ႕ တာ ယာ အ ေျခ အ ေန နဲ႕ Tire Pressure .
.
NO GO Items ေလး ေတြ အ ေၾကာင္း ၾကည့္ ရ ေအာင္ . . .
မ ေန႕ က Post - ေလ ယာဥ္ အ ပူ ေပး စ နစ္ ( Anti - Ice System ) မွာ ေဖၚ ၿပ ခဲ႕ သ လို . . . ေလ ယာဥ္ ေခါင္း ပိုင္း ကိုယ္ ထည္ ေအာက္ နား နွစ္ ဘက္ မွာ တပ္ ဆင္ ထား တဲ႕ အ စိတ္ အ ပိုင္း ေလး ေတြ ၿဖစ္ ပါ တယ္ ။ ေလ ယာဥ္ အ မ်ိဳး အ စား အ လိုက္ တပ္ ဆင္ တဲ႕ ေန ရာ အ နည္း ငယ္ ကြာ ျခား နိဳင္ ပါ တယ္ ။
.
Pitot Tube
အ ေပါက္ ဝ ကို ေရွ႕ ဘက္ လွည့္ ထား တဲ႕ သ တၱဳ ပိုက္ ငယ္ ေလး မ်ား ပါ ။ ဒီ ပိုက္ က ေလး ေတြ ထဲ ဝင္ လာ တဲ႕ ေလ ကို " Sensor " မ်ား က ေန တိုင္း တာ တြက္ ခ်က္ ျပီး - ( ၁ ) ေလ ယာဥ္ အ ျမန္ နႈန္း ( Airspeed ) ( ၂ ) ျပင္ ပ အ ပူ ခ်ိန္ ( Outside Air Temperature ) မ်ား ရ ရွိ ပါ တယ္ ။
.
Static Port
ေလ ယာဥ္ ကိုယ္ ထည္ ေအာက္ နား မွာ အ ေပါက္ ငယ္ ေလး ေတြ စု ျပံဳ ျပီး ေဖါက္ ထား တဲ႕ - စက္ ဝိုင္း ပံု ေလ ဝင္ ေပါက္ ျဖစ္ ပါ တယ္ ။ ျပင္ ပ ေလ ရဲ႕ ဖိ အား ကို ရ ယူ တြက္ ခ်က္ ျပီး ေလ ယာဥ္ ပ်ံ သန္း ေန တဲ႕ အ ျမင့္ ( Altitude ) ကို ေပး ပါ တယ္ ။
.
Angle of Attack
ေလ ယာဥ္ ကို္ယ္ ထည္ ေဘး မွာ တပ္ ထား တဲ႕ အ ေတာင္ ပံ ပံု သ ဏၭန္ " အ တက္ ငယ္ "ေလး ျဖစ္ ပါ တယ္ ။ သူ က ေတာ့ ေလ ထဲ မွာ ေလ ယာဥ္ ပ်ံ " ေခါင္း ေမာ့ ေန လား / ေခါင္း ေအာက္ နိမ့္ ေန သ လား " ဆို တဲ႕ ေလ ယာဥ္ တည္ ရွိ ပံု (Aircraft Orientation ) အ ေန အ ထား ကို ေပး ပါ တယ္ ။
.
ဒါ ေၾကာင့္ . . . ဒီ အ စိတ္ အ ပိုင္း ေလး ေတြ ဟာ ပ်ံ သန္း မႈ မွာ တ ကယ္ ကို အ ေရး ၾကီး ပါ တယ္ ။ ထိ ခိုက္ ပ်က္ စီး / ပိတ္ ဆို႕ ခ်ိဳ႕ ယြင္း တ ခု ခု ေတြ႕ ရွိ ခဲ႕ ရင္ ေလ ယာဥ္ NO GO ပါ ။ အ ရင္ ျပဳ ျပင္ ရ ပါ လိမ့္ မယ္ ။ စမ္း သပ္ ေကာင္း မြန္ မွ ေလ ယာဥ္ ပံ် နိဳင္ ပါ လိမ့္ မယ္ ။ ေလ ယာဥ္ အ ေတာင္ ပံ ေတြ ပိန္ ခ်ိဳင့္ / အင္ ဂ်င္ ေတြ /  ဆီ ( Hydraulic Fluid ) ယို စိမ့္ တာ ေတြ / ဘီး နဲ႕ တာ ယာ စ တာ ေတြ မွာ ခ်ိဳ႕ ယြင္း ခ်က္ ရွိ တာ ေတြ႕ ရင္ ေတာင္ - ေလ ယာဥ္ လက္ စြဲ စာ အုပ္ ( Aircraft Manual ) နဲ႕ တိုက္ ဆိုင္ / စစ္ ေဆး / တိုင္း ထြာ ျပီး ည အိပ္ ရပ္ နား မဲ႕ ေလ ဆိပ္ မ ေရာက္ ခင္ အ ထိ ဆက္ လက္ ပ်ံ သန္း လို႕ ရ ပါ တယ္ ။ ( Please refer Aircraft Maintenance Manuals )
.